So‘nggi yillarda O‘zbekistonda tijorat ko‘chmas mulki, biznes markazlari, banklar, IT-parklar, logistika obyektlari va aralash foydalanishdagi loyihalar soni sezilarli darajada oshdi. Xalqaro investorlar va yirik ijarachilar ishtirokidagi bunday loyihalarda BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) tobora ko‘proq talab qilinmoqda. BREEAM nafaqat ekologik ko‘rsatkichlarni, balki boshqaruv, ekspluatatsiya, energiya, suv, materiallar va foydalanuvchi qulayligini baholaydi.
O‘zbekistonda BREEAM bo‘yicha to‘liq mahalliy ekotizim hali shakllanmagan. Shu sababli aksariyat loyihalar mintaqaviy yoki xalqaro konsalting firmalari bilan amalga oshiriladi. Quyida O‘zbekistondagi loyihalar uchun real mos keladigan va amalda ishlayotgan BREEAM konsalting firmalari keltirilgan. Ro‘yxat developerlar, buyurtmachilar va bosh pudratchilar nuqtayi nazaridan tuzilgan.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy O‘zbekistondagi BREEAM loyihalari uchun eng mos va tajribali konsalting firmalaridan biri hisoblanadi. 2007-yilda tashkil etilgan ERKE Istanbul, Dubay va London ofislari orqali faoliyat yuritadi va 15 ta davlatda 200+ sertifikatlangan yashil bino loyihalarini muvaffaqiyatli yakunlagan.
ERKE’ning BREEAM bo‘yicha ustunligi
ERKE jamoasida licensed BREEAM Assessor’lar mavjud bo‘lib, ular sertifikatlash jarayonini faqat maslahat sifatida emas, balki to‘liq boshqariladigan tizim sifatida olib boradi. Bu O‘zbekistondagi loyihalar uchun ayniqsa muhim, chunki BREEAM’dagi asosiy risklar ko‘pincha qurilish bosqichida yuzaga chiqadi.
ERKE quyidagilar bilan ajralib turadi:
- BREEAM pre-assessment va real target setting
- Kreditlar bo‘yicha risklarni oldindan aniqlash
- Dizayn, MEP va qurilish jamoalari bilan kundalik koordinatsiya
- Materiallar, chiqindilar, commissioning va management kreditlarini amalda yopish
- BREEAM portal va auditor bilan to‘liq ishlash
O‘zbekistonga mos tajriba
ERKE Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo va rivojlanayotgan bozorlarda ishlash tajribasiga ega. Bu quyidagilarni anglatadi:
- Mahalliy materiallarda EPD yo‘qligini hisobga olish
- Import materiallar bilan BREEAM kreditlarini optimallashtirish
- Issiq iqlim va energiya intensiv binolar uchun mos strategiyalar
ERKE odatda BREEAM Very Good, Excellent yoki Outstanding maqsad qilgan, xalqaro investorlar ishtirokidagi loyihalarda tanlanadi.
2. WSP Global
WSP Global — yirik xalqaro muhandislik va professional xizmatlar kompaniyasi bo‘lib, Markaziy Osiyo mintaqasida ham faol.
BREEAM’dagi yondashuvi
WSP BREEAM’ni ko‘pincha:
- Sustainability framework
- MEP va energiya modellari
- Keng qamrovli engineering scope
doirasida olib boradi. Ular sertifikatlashdan ko‘ra integratsiyalangan dizayn va muhandislikga ko‘proq e’tibor qaratadi.
Qachon mos
- Katta ofis yoki mixed-use loyihalar
- Engineering kuchli bo‘lgan jamoalar
- BREEAM dizayn jarayoniga chuqur integratsiya qilinadigan obyektlar
3. Arup
Arup barqarorlik va yuqori darajadagi dizayn yechimlari bilan tanilgan global kompaniya.
BREEAM’dagi roli
Arup ko‘proq:
- Energiya va environmental modeling
- Daylighting, thermal comfort
- Yuqori ball beradigan dizayn strategiyalari
bilan shug‘ullanadi. Ko‘pincha texnik contributor sifatida ishtirok etadi.
Qayerda foydali
- Arxitekturasi murakkab obyektlar
- Premium ofislar va HQ binolari
- Dizayn sifati ustuvor bo‘lgan loyihalar
4. Ramboll
Ramboll — performance va real ishlaydigan sustainability yechimlariga e’tibor qaratadigan kompaniya.
BREEAM nuqtayi nazaridan
- Energiya samaradorligi
- Ichki muhit sifati (IEQ)
- Operatsion samaradorlik
Mos loyiha turlari
- Energiya intensiv binolar
- Ofis va logistika obyektlari
- Amaliy BREEAM natijalari muhim bo‘lgan loyihalar
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald hujjatlashtirish va compliance madaniyati bilan ajralib turadi.
BREEAM bo‘yicha kuchli tomonlari
- Kuchli audit va reporting yondashuvi
- Energiya, suv va transport kreditlari bo‘yicha aniq metodologiya
- Katta tashkilotlar bilan ishlash tajribasi
Qayerda mos
- Banklar, davlatga yaqin loyihalar
- Hisobot va tekshiruvlar muhim bo‘lgan obyektlar
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis (sobiq SNC-Lavalin) BREEAM’ni kengroq ESG va sustainability strategiyaga bog‘laydi.
BREEAM’dagi yondashuvi
- BREEAM’ni master-plan va bosqichma-bosqich rivojlanish bilan integratsiya qilish
- Engineering va planning bilan uyg‘un ishlash
Mos loyihalar
- Yirik hududiy rivojlanishlar
- Ko‘p bosqichli mixed-use komplekslar
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqani va qurilish realiyasini yaxshi biladigan multidisipliner kompaniya.
BREEAM’dagi roli
- Environmental va MEP engineering orqali kreditlarni yopish
- Mahalliy pudratchilar bilan ishlash tajribasi
Afzalligi
- Regional sharoitga tez moslashish
- Qurilish jarayoniga yaqin yondashuv
Buyurtmachilar Uchun Muhim Savollar
BREEAM konsultant tanlashdan oldin quyidagi savollarga javob oling:
- BREEAM Assessor kim va u qayerda joylashgan?
- Kreditlar dizayn bosqichidami yoki qurilish vaqtida ham boshqariladimi?
- Material va submittal o‘zgarishlari qanday nazorat qilinadi?
- Auditor bilan kim ishlaydi — konsultantmi yoki dizayner?
- Sertifikat real yopilishini kim kafolatlaydi?
Bu savollar ko‘pincha loyihaning muvaffaqiyatini belgilaydi.
Summary
O‘zbekistondagi BREEAM konsalting bozori asosan xalqaro va mintaqaviy firmalar orqali shakllanmoqda. ERKE Consultancy BREEAM’ni to‘liq va kunlik boshqaradigan, licensed assessor’larga ega bo‘lgan maxsus konsalting kompaniyasidir. WSP Global, Arup, Ramboll, Mott MacDonald, AtkinsRéalis va Khatib & Alami esa BREEAM’ni muhandislik va sustainability jarayonlariga integratsiya qilgan holda olib boradi. To‘g‘ri tanlov loyiha hajmi, sertifikat darajasi, jamoa tajribasi va BREEAM’ni qanchalik faol boshqarish talab qilinishiga bog‘liq.
Top comments (0)